foto1 foto2 foto3 foto4 foto5 foto7 foto8
Wiadomości z podkarpacia     |     Wiadomości ze Świata     |     Pogoda     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Rozkład LOT     |     Kursy walut     |     Lotto     |     Giełda     |     

Sołectwo Jaźwiny

 

Prezentacja wsi

  1. Położenie

Wieś Jaźwiny położona jest w północnej zachodniej części województwa podkarpackiego, w powiecie dębickim, w gminie Czarna. Zmiany, jakie nastąpiły po roku 1945 zatarły ślady po dawnych drewnianych chatach, pokrytych słomą, gliniasto szutrowych drogach. Na polach zniknęły dawno snopy zbóż układane w mendle. Wieś położona jest w odległości 18 km. od Dębicy siedziby władz powiatowych i 25 km od Tarnowa w woj. małopolskim.

Wieś Jaźwiny jest dobrze zurbanizowaną wsią z Domem Ludowym (budynku wybudowanego w latach międzywojennych (1925 – 1926) i wymagającego pilnego remontu remizą strażacką ( w złym stanie technicznym).

W roku 2005 oddano do użytku nową salę gimnastyczna przy Zespole Szkół. Przez wieś przebiega droga powiatowe.

Przez część wsi po roku 2010 planowana jest budowa autostrady A-4. W chwili obecnej trwają prace związane z wykupem gruntu pod tą ważna magistralę drogową.

  1. Dziedzictwo historyczne wsi

W pradawnych czasach tereny płaskowyżu tarnowskiego pokrywały lasy stanowiące część obecnej Puszczy Sandomierskiej. Resztkami tej puszczy jest obecnie Żdżarsko Jastrzębski kompleks lasów. Na tych terenach jak się przypuszcza żyli ludzie. Świadczą o tym ślady wskazujące na obecność człowieka z okresu paleolitu czyli 12 do 8 tysięcy lat przed Chrystusem.

Ważna rolę w rozwoju osadnictwa spełniała szata roślinna, w tym większe kompleksy leśne. Tereny Jaźwin porośnięte były lasami.

Warunki osadnictwa, zwłaszcza klimatyczne, umożliwiające się osiedlenie na tych terenach wystąpiły dopiero w okresie plejstocenu, po wycofaniu się lodowca ku północy. W czasie epoki zlodowacenia, głównie podczas najstarszego zlodowacenia krakowskiego, większość tych terenów pokryta była gruba warstwą lądolodu skandynawskiego, który wcinał się wąskimi jęzorami wzdłuż dolin rzecznych daleko na południe w głąb Pogórza Karpackiego. Świadczą o tym głazy narzutowe występujące w okolicach Jaźwin.

Środkowa epoka kamienna mezolit (8200 – 5000 l. p.n.e.) charakteryzuje się znacznym ociepleniem klimatu, szczególnie w okresie atlantyckim. Nikłe ślady osadnictwa z tego czasu zachowały się w okolicach Borowej, Czarnej, Starego Jawornika oraz Jaźwin. Reprezentowane są one wyłącznie przez mikrolityczne narzędzia krzemienne z obsydianu charakterystyczne dla przemysłów tzw. cyklu wiślańskiego.

Pewnym też wydaje się obecność na terenie Jaźwin we wczesnym i środkowym okresie neolitu na terenie obecnych Jaźwin ludności pochodzenia południowego cyklu kultur wstęgowych, przybyłej na ziemi Małopolski znad Dunaju i Cisy przez przełęcze karpackie. Prowadziła ona tu osiadły tryb życia, budując stałe osady mieszkalne, podstawą utrzymania było rolnictwo, zbieractwo i hodowla zwierząt.

Kolejne ślady osadnictwa pochodzą z okresu rzymskiego (I – IV w n.e.) kiedy to w dorzeczu górnej Wisły rozwijała się kultura przeworska, pozostająca pod silnymi wpływami kultury prowincjonalno – rzymskiej. Jak piszą historycy J. Buszek i F.Kiryk w opracowaniu „Zarys miasta i regionu” wyd. Kraków 1995.. Bagnista i niedostępna Puszcza sandomierska oddzielała od zarania naszych dziejów terytoria polskie od ruskich na wschodzie i węgierskich na południu.

Okolice Jaźwin stanowiły zapewne część państwa Wiślan, a w okresie historycznym weszły w skład Małopolski, która za czasów Bolesława Krzywoustego dzieliła się na dwa podstawowe ziemie, krakowską i sandomierską.

Od XIV wieku okolice gminy, a tym samym Jaźwiny należą do województwa sandomierskiego. W tym czasie obserwuje się również zjawisko zaniku dawnych kasztelanii i jednocześnie tworzenie się na nowo jednostek administracyjnych – powiatów sądowych.

Siedzibą tej jednostki stało się Pilzno. Taki podział administracyjny utrzymał się aż do XVIII wieku.

Najstarsze historyczne poświadczone osady powstały zatem w dolinie Wisłoki i jej dopływów na dobrych glebach. Stały się one z czasem ośrodkami żywej akcji osadniczej, prowadzonej głównie przez rycerstwo. Obszary zaś puszczy były terenami czasowego osadnictwa. Dopiero w drugiej połowie XII wieku osadnictwo zaczęło wychodzić poza dolinę Wisłoki.

Jaźwiny jako wieś powstaje początkiem XV wieku, i z tego stulecia pochodzą wzmianki o prowadzonej akcji kolonizacyjnej.

Obszary z puszczy były terenami czasowego osadnictwa. Dopiero w drugiej połowie XII wieku osadnictwo zaczęło wychodzić poza dolinę Wisłoki…. Za panowania Władysława Jagiełły teren, na którym znajdują się obecnie Jaźwiny porastały lasy.

Analiza krakowskich ksiąg sądowych, w których pod koniec XIV wieku kilka razy, przy okazji różnych rozpraw, pojawia się Nawój z Zasowa, pozwala na stwierdzenie, że „obok Korzeniowa, Nagoszyna, Zasowa, Róży i Wiewiórki, na północ, zachód i południe sięgały zalesione tereny, pełne grubego zwierza. Nie było jeszcze wtedy Dąbrówki, Dąbia, Przerytego Boru, Żarówki, Jastrząbki Starej, Jaźwin, Borowej i Mokrego”.

Nazwa Jaźwiny pojawia się w XV wieku, przy okazji sporów spadkowych dotyczących Zawiszy Czarnego, który w 1414 roku nabył Zasów i część Nagoszyna, a z czasem inne miejscowości.

Po śmierci Zawiszy Czarnego w 1428 r. dobra te przeszły na własność jego żony Barbary oraz czterech synów. W 1434 roku brat Zawiszy, Jan Farurej, pozywając Barbarę na sąd wiecowy, domaga się klucza wiewióreckiego. W procesie tym występuje nazwa wsi Jaźwiny.

Synowie Zawiszy zapisują dożywocie Barbarze na wsiach klucza, wymieniając je w kolejności: Wiewiórka, Zasów, połowa Nagoszyna, Borowa i Jaźwiny. Sami natomiast będąc rycerzami wyruszają na wyprawę wojenną z królem przeciwko Turkom.

Spośród czterech synów Zawiszy Czarnego w roku 1452 żył już tylko jeden, Jan również noszący po ojcu przydomek Czarny. W 1447r. żeni się z Małgorzatą Szafrańcówną, która w aktach występuje jako domina Materna. Ich potomkami byli Barbara i Jan, który zmarł bezpotomnie. Z tego okresu pochodzi dokument króla Kazimierza Jagiellończyka nadający wsiom „Wiewiórce, Zasowej, Borowej, Jaźwinom i Nagoszynowi prawo niemieckie, zwane magdeburskim i przekazuje prawo sądzenia w sprawach cywilnych i karnych, a także nadaje sołtysom w tych wsiach pełno prawo sądzenia i karania w granicach tychże wsi.

Po śmierci Jana Czarnego w 1454 r. Małgorzata musiała walczyć o prawa swoich małoletnich dzieci, miedzy innymi z bratem Zawiszy Farurejem. W 1465r jej córka Barbara wyszła z mąż za Stanisława Tęczyńskiego, a w 1471 roku zapisała dożywocie swej matce… Po śmierci Stanisława Tęczyńskiego Barbara – w 1486r. – ponownie wychodzi za mąż za Jana Tarnowskiego „posiadał ogromne dobra” i po małżeństwie z Barbarą, wnuczką Zawiszy był największym magnatem w Małopolsce, a może w całym ówczesnym państwie polskim.

Z tego okresu pochodzą następne wzmianki o Jaźwinach ( w roku 1492 Barbara potwierdza Stefanowi, sołtysowi Jaźwin, dożywocie i prawo niemieckie za sumę 60 grzywien). Natomiast w roku 1497 wyposaża kościół w Zasowie karczmą i co szóstym złotym z czynszów.

Po śmierci Jana Tarnowskiego, który zarządzał Jaźwinami z zamku w Wiewiórce, (w dni pogodne widać było z Wiewiórki Górę Marcina w Tarnowie, z królującym na nim zamkiem Tarnowskich). Hetman miał wielki sentyment do Wiewiórki, w obszernym dworze spędzał wiele czasu, przyjmował tam wybitnych gości, a winnica dostarczała przednich win produkowanych w zamku.

- sol_jazwiny_html_m2aec0928.jpg
Siedziba hetmana Jana Tarnowskiego (prawdopodobny wygląd zamku we Wiewiórce)

Hetman zmarł 16 maja 1561r. W ostatnich chwilach jego życia była przy nim rodzina, biskup kamieniecki, Marcin Łyczko, proboszcz tarnowski, Jakub – kapelan hetmana. Ciało zabalsamowano i po trzech miesiącach pochowano w Tarnowie.

Po śmierci Jana Krzysztofa Tarnowskiego, jedynego syna, Jaźwiny staja się własnością siostry Zofii, od 1553 r. żony Konstantego Ostrogskiego. Zofia zmarła w 1570r., a wraz z jej śmiercią wygasła linia rodu Tarnowskich.

Po rodzinnych zatargach i sądach, trybunał lubelski potwierdził prawo do klucza Konstantemu Ostrogskiemu. Od tego czasu zaczynają się dzierżawy Jaźwin, a zarazem całego klucza wiewióreckiego.

W 1575r. dzierżawcą była wdowa po Janie Krzysztofie Tarnowskim, a w 1596 roku Jaźwiny trzymała w posiadaniu wojewodzina wileńska czyli Elżbieta z Ostrogskich Radziwiłłowa.

1603 roku Jaźwiny przechodzą na własność najstarszego syna Konstantego Ostrogskiego Janusza, a klucz wiewióreczki jest już w poszerzonym składzie jeszcze przez Jana Tarnowskiego, wchodzi w jego skład także Czarna.

W Jaźwinach w tym okresie mieszkało 22 kmieci ( kmieć to właściciel gospodarstwa 1 łanowego, później również mniejszego, obciążonego czynszem i pańszczyzną, z czasem zamożny chłop), i 13 zagrodników (zagrodnik to przedstawiciel małorolnej ludności wiejskiej, pracujący najemnie na folwarku i u kmieci). Kroniki mówią, że Jaźwinach byli również rzemieślnicy, kowale, leśnicy. Prawdopodobnie jeden szewc, dwóch karczmarzy oraz hajducy.

Wiek XVII i XVIII – to burzliwe lata w Rzeczpospolitej. Jaźwiny tak jak cała Małopolska zostaje złupiona przez Szwedów, łupiły ją też wojska w 1656r roku, a rok później przez te tereny przewaliła się fala najazdu wojsk Rakoczego.

Zgubne dla tych terenów były wylewy Wisłoki, epidemie, klęski nieurodzaju i głodu. W latach 1702 – 1715 przewalały się przez te tereny wojska szwedzkie, saskie, polskie, rosyjskie.

W roku 1772r. rozpoczął się natomiast okres 146 lat zaboru austriackiego. Wszystkie te wydarzenia odcisnęły piętno także na Jaźwinach i na całym kluczu wiewióreckim.

Cofając t historię Jaźwin do roku 1626 – właścicielem Jaźwin jest książę Władysław Dominik Zasławski wnuk Janusza Ostrogskiego, który stosował praktykę oddawania wsi dzierżawcom. Przekazanie wsi oznaczało w praktyce pogorszenie sytuacji jej mieszkańców. Dotychczasowy układ, kiedy to właściciel sam przebywał we dworze i wyręczał się tylko zarządcą, utrudniał wykorzystywanie chłopów, wymuszanie dodatkowych świadczeń i samowolę. Po oddaniu w dzierżawę dzierżawca starał się wyciągnąć ze wsi i z chłopów co się dało.

Po śmierci księcia Zasławskiego, spadkobierczynią Jaźwin zostaje jego żona Katarzyna z Sobieskich. Po roku wychodzi za mąż za Kazimierza Michała Radziwiłła, ordynata nieświeskiego.

Po śmierci jej syna z pierwszego małżeństwa Aleksandra Janusza Zasławskiego w 1682r. właścicielką klucza staje się siostra Aleksandra – Teofila Ludwika ( 1682 ). W roku 1683 wychodzi za mąż za Józefa Karola Lubomirskiego, koniuszego koronnego. Jaźwiny wydzierżawia Kazimierzowi Trzemeskiemu, a później dzierżawcami staja się Aleksander Modrzejewski, Marcin Paszkowski, Jacek i Helena z Rogowskich Miłkowscy, Andrzej Reklewski.

W roku 1711 przez Jaźwiny przechodzą wojska moskiewskie i Kozacy, niosą za sobą pożary i zniszczenie.

Kolejnym spadkobiercą Jaźwin zostaje w roku 1709 Aleksander Dominik Lubomirski. W 1720 roku jego majątek w skład którego wchodzą i Jaźwiny przejmuje siostra Marianna, żona Pawła Karola Sanguszki. Odtąd Jaźwiny i cały klucz wchodzi do dóbr sanguszowskich. Dla mieszkańców to złe czasy. Ciągłe spory pomiędzy wysuwającymi pretensje do poszczególnych dóbr właścicielami, dzierżawcy nakładają coraz większe ciężary, a i konfederaci barscy toczą boje staczając walki. Walki z wojskami rosyjskimi, które osadziły się w Dębicy trwają 11 lat.

Po rozbiorze Polski pojawiają się nowe obciążenia w postaci poboru mieszkańców Jaźwin do wojska. W 1787r. w Jaźwinach jest 118 domów i 710 mieszkańców. Nasila się również proces rozczłonkowania klucza wiewióreckiego. W roku 1790 jego właścicielem zostaje Karol Gottlieb Litzke, który po czterech latach zmuszony jest odsprzedać Jaźwiny łącznie z lasami o powierzchni 800 morgów Janowi baronowi Konopce (zarządcy salin w Wieliczce).

Jaźwiny w roku 1804 przechodzą na własność syna Stanisława z obowiązkiem spłacenia rodzeństwa. Oprócz pańszczyzny, danin i kontrybucji chłopskich ciążył na nich obowiązek dostaw dla wojska w czasie wojen napoleońskich. Wszystko to, a także pobór do wojska i epidemia tyfusu brzusznego, miało wpływ na ubożenie Jaźwin. Poprawa nastąpiła po roku1815, Jaźwiny przeszły wówczas na własność Antoniego Konopki, syna Stanisława. W połowie XIX w. właścicielami Jaźwin zostają Jakub Lichtblaum i Salamon Elias.

Rok 1846 to czas rabacji. Napady na dwory i plebanie w okolicach Czarnej mają miejsce 19 lutego. W samych Jaźwinach nikt jednak nie zginął. Okrucieństwem jednak rabacja prześcignęła wojny chłopskie w Niemczech. W bezmyślności swojej stała się narzędziem polityki austriackiej.

Po roku 1846 Jaźwiny dotyka tak jak i całą okolicę klęska głodu, choroby zakaźne, cholera. Wg zapisów z 1848r. w Róży zmarło 18 osób, w Starej Jastrząbce setki i 1/3 mieszkańców Jaźwin. Zmarłych nie chowano na cmentarzach ale na tzw. cmentarzach cholerycznych. Po II wojnie światowej istniały jeszcze resztki cmentarza cholerycznego na rozstaju dróg polnych pomiędzy Różą i Jaźwinami.

W połowie XIX w. przeciętne gospodarstwo chłopskie wynosiło około 13 morgów. W latach 1869 – 1900 nastąpił gwałtowny wzrost chłopskich posiadaczy ziemi. Głód ziemi częściowo zaspakajała parcelacja upadających folwarków, kiedy to wielka własność ziemska utraciła ponad 24% ziemi, rozparcelowanej, sprzedanej głównie nabywcom chłopskim. Konstanty Łubieński, opisując wspomniany proces na przykładzie majątku w Zasowie, stwierdza „ ten kiedyś duży majątek o obszarze 5000 morgów, za życia mojego ojca na skutek spłat rodzinnych, szerokiej jego działalności społecznej i zniszczeń zmalał po pierwszej wojnie światowej do 180 ha. A więc była to resztka.

Dla Jaźwin duże znaczenie miało uruchomienie połączenia kolejowego z Tarnowa do Lwowa i powstanie w Czarnej stacji w 1860 r.

Stanisław Piróg tak pisze w wspomnieniach „ tory kolejowe po których pędziła żelaźnica zaczęły kształtować pewien charakter miejscowości. Było to już małe okno na świat. Obok stacji zagospodarowali się żydzi, powstał duży zajazd prowadzony przez żyda Wachtela. Tu koncentrował się skup cieląt i wysyłka do Wiednia; kupcy również z Jaźwin wysyłali żywe wieprzaki do Wiednia”.

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego z 1882r. podaje, że Jaźwiny w powiecie pilźnieńskim, leżą w okolicy równej, pokrytej sosnowymi lasami na północ od stacji kolejowej w Czarnej. Wg autorów w Jaźwinach mieszkało wówczas 852 katolików, należących do parafii rzymsko katolickiej w Zasowie.

Największą posiadłość ziemska należała do Wiktora Zbyszewskiego, a wieś posiadała kasę zapomogowo – pożyczkową.

Wiele dokumentów z początku XX wieku zaginęło. Pewna charakterystykę ludności zamieszkałej w Jaźwinach, w pierwszej dekadzie XX wieku przynosi korespondencja ks. Jana Miki z Kurią Diecezjalną w Tarnowie (1913 r.) Relacjonuje ks. Mika „ Obyczaje parafian dobre, ciężkich wpadających w oczy występków nie ma. Dni święte niedziele i święta przestrzegane starannie, lud rano licznie gromadzi się w Kościele. Co do polityki, a zwłaszcza obioru posłów, ludność tutejsza, jak zresztą w całym powiecie pilźnieńskim trzyma się tak zwanego Ludowego Stronnictwa”. Ksiądz Mika zaznacza również, że przeważnie ludność tu biedna, w parafii nie ma szpitala, jedynie ochronka połączona ze szkołą ludową, prowadzoną przez siostry służebniczki. Starsi parafianie nie piśmienni, młodsza generacja czyta i pisze, a w parafii czytają „Prawdę Krakowską”, „Gazetę Niedzielną”, „Ojczyznę Krakowską”, a jest niestety kilka numerów „Przyjaciela Ludu”. Ks. Michał Grotowski, dostarcza kolejnych informacji dotyczących Jaźwin. Informuje, że w parafii działają bractwa i że działa szkoła dwuklasowa w Jaźwinach, w której mieszka 884 katolików, a w całej parafii jest 62 Żydów.

Odzyskanie Niepodległości mieszkańcy Jaźwin musieli również okupić ofiarami. Wojska rosyjskie zajmuj Jaźwiny w roku 1914. Armia rosyjska konfiskuje konie, zboże, siano. W czasie odwrotu najokrutniejsi byli Kozacy. Palili odbierali ostatnie krowy, wycinali w pień cały inwentarz.

W 1902 roku wybudowano w Jaźwinach nową szkołę. W tym czasie były inne standardy wychowawcze, dzieci musiały oprócz nauki ciężko pracować. Z relacji i wspomnień żyjącej mieszkanki Jaźwin, która uczęszczał do szkoły w Jaźwinach (Zofia Para z domu Nowak ur. 1924r.), wspomina: W parterowej szkole z małą wieżyczką kierownikiem był Andrzej Szybist, który uczył śpiewu i grał na skrzypcach. Nauczycielkami były Topolska i Żiszko. Obok szkoły istniały organizacje mające wpływ na wychowanie, Związek Strzelecki, PSL – SL. Ludowcem, który miał wpływ na wychowanie młodego pokolenia w Jaźwinach, był urodzony w 1884 roku Mikołaj Kusek

- sol_jazwiny_html_7b15753.jpg
Budynek Domu Ludowego (1926r) fot. autor oprac. 2007

W 1925r. poświęcono i wmurowano dzięki inicjatywie M. Kuska i polonii amerykańskiej kamień węgielny pod budowę „Domu Ludowego” Budowę ukończono w 1926r. Powstała tam obszerna sala widowiskowa, w której odbywały się różne imprezy i zabawy, biblioteka, a także sklep, który funkcjonuje do dziś.

Prężnie w latach międzywojennych działało Kolo Młodzieży Wiejskiej.

W latach okupacji II wojny światowej Jaźwiny też zapisały się chlubnie w walce z Niemcami. W akcji „Burza” 1944r. wzięło udział kilkunastu mieszkańców Jaźwin.

W czasie wojny zginęli na froncie: kpt. Franciszek Kusek – pilot nawigator w bombardowaniu Bremy oraz jego bracia: Jan i Andrzej. W bitwie pod Bzurą zginął pochodzący z Jaźwin płk Rudolf Kruczała.

Rok 1944-1945 to walki frontowe nie ominęły Jaźwin. Mieszkańcy wspominali: „Wróciliśmy z wysiedlenia, domów nie było. Wszędzie było widać ogromne spustoszenie”.

  1. Położenie wsi:

Jaźwiny sąsiadują z następującymi sołectwami w Gminie Czarna: z Czarną, Starym Jawornikiem, Starą Jastrząbką, Różą i Borową. We wsi Jaźwiny są przysiółki: części wsi: Borowskie Pola, Od Jastrząbki, Piaski.

  1. Mieszkańcy wsi Jaźwiny wg struktury wiekowej

Kategoria wiekowa ludności

Wiek

2006 rok

% populacji

dzieci

0-6

49

8,0

dzieci w wieku szkolnym

7-15

64

10,0

młodzież

16-19

41

6,0

kobiety

20-60

170

26,0

mężczyźni

20-65

205

31,0

Kobiety w wieku emerytalnym

60 i więcej

87

13,0

Mężczyźni w wieku emerytalnym

65 i więcej

38

6,0

Razem

 

654

100

Dane: Urząd Gminy Ewidencja Ludności 2007r.

  1. Organizacje społeczne

We wsi Jaźwiny działa jedna organizacja społeczna:

  • Ochotnicza Straż Pożarna

Do OSP należy: 42 członków, honorowych 13, członków wspierających 68
Drużyna młodzieżowa (MDP) - 16
Razem 129

OSP posiada na wyposażeniu wóz bojowo – pożarniczy. Biorą udział w akcjach ratowniczych oraz aktywnie uczestniczą w zawodach pożarniczych organizowanych na terenie gminy i powiatu.

Prezes OSP - Zygmunt Ćwik

Naczelnik – Jacek Trzskuś

  1. Instytucje

Zespół Szkół w Jaźwinach

We wsi znajduje się Zespół Szkół. Zajęcia dydaktyczne odbywają się w jednym budynku dla szkoły podstawowej i gimnazjum. Szkoła dysponuje salą gimnastyczną. Celem szkoły jest działalność edukacyjna, wychowawcza nakierowana na rozwój uczniów.

- sol_jazwiny_html_6ef2bff0.jpg
Zespół Szkół w Jaźwinach (fot. autor oprac.)

Szkoła jest organizatorem życia kulturalnego wsi. Co roku wystawiane są Jasełka i Misterium Męki Pańskiej. Szkoła posiada nowocześnie wyposażoną klasopracownię komputerową (2007r). Dyrektor szkoły: mgr Lucyna Madura

  1. Ochrona Zdrowia

Mieszkańcy Jaźwin korzystają z podstawowej opieki zdrowotnej w Ośrodku Zdrowia w Czarnej

  1. Rolnictwo

Gospodarstwa rolne

Indywidualne gospodarstwa rolne

Ogółem liczba gospodarstw

Powierzchnia gruntów w ha fizycznych

Powyżej 1 - 2

57

84.6900

od 2 - 5

86

272.4500

od 5 - 7

15

87.8900

od 7 - 10

7

57.9900

od 10 - 15

6

75.0990

15 i więcej

2

83.7200

Razem 1-6

173

661.8390

0 – 1 ha

112

49.8935

Dane: Urząd Gminy, 2007r. –Referat Rolnictwa i Gospodarki Przestrzennej

Rolnictwo w Jaźwinach charakteryzuje się dużym rozdrobnieniem. Najwięcej gospodarstw rolnych mieści się w grupie od 1 do 6 ha (173) gospodarstwa rolne. Powyżej 15 ha jest 2 gospodarstwa rolne, gospodarstwa wielkotowarowe specjalizują się w produkcji ziemniaków. W działach specjalnych funkcjonuje ferma indycza prowadząca tucz indyków (właściciel Adrian Zbyrowski)

  1. ZABYTKI

W miejscowości Jaźwiny obiektami, które są w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków to:

  • Kapliczka przy drodze do Czarnej. Fundowana ok. połowy XIX w. przez Sobiesława Perkowskiego. Drewniana, konstrukcji słupowej, na kalenicy wieżyczka na sygnaturkę. Drzwiczki prostokątne przeszklone. Wewnątrz kapliczki obraz Matki Boskiej Różańcowej, ludowy, ok. 1890; rzeźby: Matki Boskiej i Chrystusa na Krzyżu, w. XIX; figura gipsowa N.P. Maryi Niepokalanie Poczętej.

- sol_jazwiny_html_m5cb62f1a.jpg
Fot. autor oprac. 2007r.

  • Kapliczka, parc. Nr 61. Zbudowana w 1864 r. Drewniana konstrukcji słupowej, oszalowana, kryta blachą. Na planie kwadratu, z daszkiem dwuspadowym. Wejście prostokątne. W szczycie rzeźba Serca Jezusa, ludowa, z czasu budowy, pod nią data budowy i inicjał PNORP. Wewnątrz ołtarzyk z czasu budowy, w nim obraz N.P. Maryi; malowany na szkle Ireneusz Kozłowski 1948r.; drewniany krzyż ołtarzowy; oleodruk bł. Jana z Dukli.

 

- sol_jazwiny_html_12027336.jpg
Fot. autor oprac. 2007r.

  • Kapliczka, parcela nr 5. Fundowana w 1883 r. przez Mikołaja i Zofię Augustynów. Drewniana konstrukcji słupowej, oszalowana kryta blachą na planie prostokąta, z daszkiem przyczółkowym; na kalenicy wieżyczka z sygnaturka z kutym krzyżem. Drzwiczki prostokątne, przeszklone, nad nimi napis fundacyjny. Wewnątrz oleodruk M.B. Kalwaryjskiej, koniec XIX w.; rzeźby ludowe: dwóch świętych biskupów, z datą 1883r; Chrystus Frasobliwy i Chrystus Ukrzyżowany, koniec XIX w. Dwa lichtarze drewniane z datą 1897r. Obraz Biczowania Chrystusa.

- sol_jazwiny_html_11e7f359.jpg
Fot. autor oprac. – 2007r.

  • Kapliczka, parcela 238. Fundowana koniec XIX w. przez Rembałę. Z cegły, bielona, kryta blachą. Na planie kwadratu, nakryta stropem z daszkiem dwuspadowym. Elewacja zwieńczona gzymsem; we frontowej ścianie prostokątne wejście z wnęką na szczycie. Wewnątrz reprodukcja M.B. Kalwaryjskiej; oleodruk z przedstawieniem Koronacji N.P. Maryi i figurka gipsowa N.P. Maryi Niepokalanie Poczętej

  • Krzyż parcela Nr 73 Fundowany 1880r. przez Mikołaja Augustyna jako wotum za unikniecie zarazy. Krzyż wymieniono w roku 1977, zachowano pierwotne rzeźby, drewniany, z rzeźbionym w drewnie wizerunkiem Chrystusa, ludowym oraz płaskorzeźby: Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana Ew., osłonięte blaszanym zadaszeniem.

- sol_jazwiny_html_7e1d063c.jpg
Fot. autor oprac. – 2007r.

 

 

 

UG Czarna
Urząd Gminy Czarna,
ul. Dworcowa 6, 39-215 Czarna, pow. Dębicki, woj. podkarpackie
tel.: 14 676 10 30, fax: 14 676 14 42, email: sekretariat@czarna.com.pl
NIP: 872-13-57-162, Regon: 000535942
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI